Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yaşanan gerilim ve çatışma, gıda sektörünü de doğrudan etkilemeye başladı. Savaşın etkisiyle enerji, lojistik ve ambalaj giderlerinde yükseliş görülürken, bu maliyet artışları tüketici fiyatlarına da yansıyor. Yemek Sanayicileri Dernekleri Federasyonu (YESİDEF) Başkanı Hüseyin Bozdağ, savaşın başlangıcından bu yana özellikle meyve ve sebze fiyatlarında yüzde 15 ila 20 arasında artış kaydedildiğini ifade etti.
Bozdağ, tarlada 8 lira olan bir ürünün, artan maliyetler ve komisyoncuların etkisiyle halde 26 liraya, market raflarında ise 50 liraya kadar ulaştığını dile getirdi.
“Toplu yemek (catering) sektöründe zamlar henüz son tüketiciye yansımadı. Tabildot fiyatları genellikle 3 aylık periyotlar hâlinde belirlenir. Şu anda gıda maliyetleri ciddi şekilde arttı. Piyasayı 1-1,5 ay daha gözlemleyeceğiz. Ancak önümüzdeki süreçte bizim maliyetlerimizi ifade eden ‘kazan enflasyonunun’ yüzde 20 oranında artmasını bekliyoruz” dedi.
TÜRK TIRLARI IRAK’TA ZORLANIYOR
Türkiye gazetesinden Ömer Temür’e konuşan Bozdağ, sektörün sadece yurt içinde değil, yurt dışında da ciddi operasyonları bulunduğunu vurguladı.
Kapalı ulaşım yollarının lojistik süreçleri sekteye uğrattığını anlatan . Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması ve hava ile kara yolu kargolarındaki kısıtlamalar sebebiyle bölgeye erişimde zorlandıklarını anlatan YESİDEF Başkanı, “İhracat rotalarımızda şu an Suudi Arabistan’da bir sorun yaşamıyoruz; oradaki havalimanlarının dinlenme salonlarına (lounge) ve Katar ordusuna hizmet veriyoruz. Ancak Irak tarafında ciddi problemler var. Irak, tırların 12 saat içinde ülkeyi terk etmesini istiyor. Bir şoförün 8 saat dinlenmesi gerektiği düşünüldüğünde bu kuralın uygulanması fiziksel olarak mümkün değil. Konuyu TOBB’a ve ilgili bakanlıklara ilettik, çözüm için çalışılıyor” ifadelerini kullandı. Bozdağ, Kalkınma Yolu projesinin aktif hâle getirilmesiyle Dubai ve Katar gibi zengin bölgelerin finans ve ticaret akışının Türkiye’ye çekilebileceğini söyledi.
11 MİLYAR DOLARLIK YEMEK SEKTÖRÜ
Türkiye Yemek Sanayicileri Dernekleri Federasyonu (YESİDEF) ve sektördeki diğer paydaşların verilerine göre, Türkiye’de hazır yemek sektörü yıllık yaklaşık 10-12 milyar dolarlık bir hacme sahip bulunuyor. Ev dışı tüketim ve restoranlar da dahil edildiğinde sektörün toplam büyüklüğünün 15 milyar doların üzerine çıktığı, ancak yalnızca toplu yemek ve catering alanının 11-12 milyar dolar bandında konumlandığı ifade ediliyor.
TL bazında değerlendirildiğinde ise büyümenin daha belirgin olduğu görülüyor. MÜSİAD ve benzeri kuruluşların 2024 sonu verilerine göre, yiyecek-içecek sektörünün 2025-2026 dönemine ilişkin büyüklüğünün 690 milyar TL ile 772 milyar TL aralığında gerçekleşmesi bekleniyor. Kur hareketleri ve enflasyon etkisiyle dolar bazlı veriler görece sınırlı değişim gösterse de, TL bazında sektör hacminin hızlı bir artış sergilediği belirtiliyor.
Sektörün temel dinamiklerine bakıldığında, doğrudan ve dolaylı olarak 400 bin ila 500 bin kişiye istihdam sağladığı görülüyor. Yıllık ortalama yüzde 15 büyüme kaydeden pazarın, Türkiye genelinde 5 binden fazla kayıtlı yemek sanayicisini bünyesinde barındırdığı ifade ediliyor.
TÜRKİYE YEMEK SANAYİCİLERİ DERNEKLERİ FEDERASYONU (YESİDEF)
Türkiye Yemek Sanayicileri Dernekleri Federasyonu (YESİDEF), Türkiye’de toplu yemek (catering) sektörünü temsil eden en üst çatı kuruluş olarak faaliyet yürütüyor. Federasyon; sektör standartlarının oluşturulması, yaşanan problemlerle ilgili kurumlara aktarılması ve kamu ile sektör arasında koordinasyon sağlanması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
2004 yılında İstanbul’da kurulan yapı, Ankara ve İstanbul merkezli faaliyet gösterirken Türkiye genelindeki bölge derneklerinin birleşmesiyle oluştu.
Kurumun temel hedefleri arasında sektör içi dayanışmayı güçlendirmek, gıda güvenliği standartlarını yukarı taşımak ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek yer alıyor.
YESİDEF, bireysel şirketlerin değil, bölgesel derneklerin üye olduğu bir federasyon modeliyle çalışıyor. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya başta olmak üzere farklı bölgelerden 15’in üzerinde derneği bünyesinde barındıran yapı, bu ağ üzerinden yaklaşık 5 bin yemek üretim tesisini temsil ediyor. Federasyonun, üyeleri aracılığıyla yaklaşık 400 bin kişilik istihdamı kapsayan bir yapıyı koordine ettiği belirtiliyor.
Federasyon, artan maliyetler karşısında sektörde dengeyi sağlamak amacıyla tavsiye niteliğinde taban fiyatlar açıklayarak haksız rekabetin önüne geçmeyi hedefliyor. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar kapsamında gıda mevzuatının geliştirilmesine katkı sunuyor. Eğitim faaliyetleriyle de sektör çalışanlarına hijyen, kalite kontrol ve teknik alanlarda destek veriliyor.
YESİDEF, Türkiye’de her gün 25-30 milyon kap yemeğin üretildiği geniş bir ekosistemin merkezinde yer alıyor. Özellikle kamu ihaleleri, maliyet artışları ve asgari ücret gibi kritik konularda sektörün temsilcisi olarak öne çıkan federasyon, toplu yemek alanında belirleyici bir rol üstleniyor.
